Saturatie geeft aan hoeveel procent van het hemoglobine in je bloed zuurstof heeft gebonden. Daarom wordt ook gesproken over zuurstofsaturatie. De waarde wordt uitgedrukt in een percentage. Bij de meeste gezonde mensen ligt de saturatie ongeveer tussen de 95 en 100%.
Je kunt je saturatie eenvoudig meten met een saturatiemeter op je vinger. Op het scherm zie je de zuurstofsaturatie meestal als SpO2 staan. Maar wat zegt bijvoorbeeld een saturatie van 95%, en wanneer is je saturatie te laag?
Saturatie in het kort
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Saturatie | Percentage hemoglobine dat zuurstof heeft gebonden |
| Zuurstofsaturatie | Andere naam voor saturatie |
| SpO2 | Zuurstofsaturatie gemeten met een pulsoximeter |
| Normale waarde | Meestal ongeveer 95 tot 100% bij gezonde mensen |
| Eenheid | Percentage (%) |
| Meten | Meestal met een saturatiemeter op je vinger |
Wat betekent saturatie precies?
Je lichaam heeft voortdurend zuurstof nodig. Wanneer je inademt, komt zuurstof via je longen in je bloed terecht. Daar bindt de zuurstof zich aan hemoglobine. Dit is een eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof door je lichaam vervoert.
Saturatie vertelt welk percentage van het hemoglobine zuurstof heeft gebonden.
Een saturatie van 97% betekent dus dat ongeveer 97% van het hemoglobine dat met de saturatiemeter wordt gemeten, verzadigd is met zuurstof.
Je kunt het proces eenvoudig zo zien:
Inademen ā longen ā zuurstof naar het bloed ā binding aan hemoglobine ā vervoer naar organen en weefsels
Een goede zuurstofvoorziening is belangrijk omdat je organen en weefsels zuurstof nodig hebben om goed te kunnen werken.
Wat betekent SpO2?
Meet je thuis je saturatie? Dan zie je op het scherm van een saturatiemeter vaak SpO2 staan.
SpO2 staat voor de perifere zuurstofsaturatie. Het is een schatting van de hoeveelheid hemoglobine die zuurstof heeft gebonden, gemeten zonder bloed af te nemen.
Een saturatiemeter gebruikt hiervoor licht dat door je vinger gaat. Op basis daarvan berekent het apparaat je SpO2.
Zie je bijvoorbeeld:
SpO2 98%
Dan geeft de saturatiemeter een zuurstofsaturatie van 98% aan.
Op veel saturatiemeters zie je daarnaast je hartslag. Dit is een andere meting en moet je niet verwarren met het saturatiepercentage.
Wat is een normale saturatie?
Bij de meeste gezonde mensen ligt een normale zuurstofsaturatie tussen ongeveer 95 en 100%.
Het Longfonds geeft de volgende algemene richtwaarden:
| Saturatie | Wat betekent de waarde? |
|---|---|
| 95 tot 100% | Goed voor de meeste gezonde mensen |
| 91 tot 93% | Lager dan normaal |
| Onder 90% | Te laag, weefsels en organen krijgen minder zuurstof |
Een saturatie van 99% is volgens het Longfonds overigens niet automatisch beter dan 96%. Beide waarden vallen binnen het normale bereik.
Ook is het belangrijk om te weten dat deze grenzen niet voor iedereen hetzelfde zijn. Bij bepaalde longziekten kan bijvoorbeeld een lagere saturatie voorkomen. Een saturatie van 92% hoeft dan niet altijd afwijkend te zijn.
Heb je vanwege een aandoening een persoonlijke streefwaarde van je arts gekregen? Houd dan die waarde aan.
Wat betekent een saturatie van 95%?
Een saturatie van 95% valt bij de meeste gezonde mensen nog binnen het normale bereik. Het bevindt zich wel aan de onderkant van de gebruikelijke waarde van ongeveer 95 tot 100%.
EĆ©n losse meting vertelt bovendien niet alles. Je medische situatie, klachten en de betrouwbaarheid van de meting spelen ook een rol.
ā Lees verder: Saturatie van 95: is deze zuurstofsaturatie normaal?
Wanneer is je saturatie te laag?
Een saturatie wordt over het algemeen als laag gezien wanneer het zuurstofpercentage duidelijk onder de normale waarden komt.
Volgens het Longfonds krijgen weefsels en organen bij een saturatie onder 90% minder zuurstof. Hoe belangrijk een lage waarde is, hangt onder andere af van de duur van de daling en je persoonlijke medische situatie.
Een lage saturatie kun je soms merken aan klachten zoals:
- benauwdheid;
- sneller ademen;
- vermoeidheid;
- onrust.
Je hoeft een lage saturatie echter niet altijd zelf te voelen.
ā Lees verder: Lage saturatie symptomen: zo herken je een te laag zuurstofgehalte
Wat betekenen verschillende saturatiewaarden?
Het is verleidelijk om Ć©Ć©n gemeten percentage direct als goed of slecht te beoordelen. Zo simpel is het niet altijd.
Toch geven algemene richtwaarden wel houvast:
Saturatie 100%
Dit valt binnen het normale bereik. Het betekent niet dat 100% per definitie beter is dan bijvoorbeeld 97%.
Saturatie 95%
Dit valt voor de meeste gezonde mensen aan de onderkant van het normale bereik.
Saturatie 92%
Dit is lager dan de gebruikelijke waarde voor gezonde mensen. Bij sommige mensen met een longziekte kan een lagere waarde echter passen bij hun persoonlijke situatie.
Saturatie onder 90%
Volgens het Longfonds krijgen weefsels en organen dan minder zuurstof.
Saturatie 86%
Dit ligt duidelijk onder de algemene normale waarden.
ā Lees verder: Saturatie van 86: wat betekent deze waarde?
Saturatie 70%
Dit is een zeer lage gemeten waarde. Controleer bij een onverwachte uitslag of de meting goed is uitgevoerd, maar neem een dergelijke waarde serieus.
ā Lees verder: Saturatie van 70: wat betekent zo’n lage zuurstofwaarde?
Hoe meet je saturatie?
De eenvoudigste manier om thuis je zuurstofsaturatie te meten is met een saturatiemeter, ook wel pulsoximeter genoemd.
Dit kleine apparaat plaats je meestal op je vinger. Na korte tijd verschijnt de gemeten SpO2 op het scherm.
Voor een betrouwbare meting is het belangrijk dat je op de juiste manier meet.
Zo meet je je saturatie
- Ga eerst rustig zitten of liggen.
- Zorg dat je handen warm zijn.
- Verwijder nagellak van de vinger waarmee je meet.
- Plaats de saturatiemeter op je vinger.
- Houd je hand en vinger stil.
- Wacht totdat de meter een stabiele waarde aangeeft.
Een ziekenhuis kan afhankelijk van de situatie ook andere manieren gebruiken om de hoeveelheid zuurstof in het bloed te beoordelen.
Kan een saturatiemeter verkeerd meten?
Ja. Een saturatiemeter kan een afwijkende waarde laten zien terwijl je werkelijke zuurstofsaturatie anders is.
Een meting kan onder andere worden beĆÆnvloed door koude handen, beweging tijdens het meten en nagellak.
Zie je opeens een onverwacht lage waarde? Raak dan niet direct in paniek. Controleer eerst of je goed hebt gemeten en herhaal de meting terwijl je rustig zit.
Blijft de waarde afwijkend of heb je klachten? Neem dan contact op met een arts. Bij een bekende aandoening kun je het beste de persoonlijke afspraken met je behandelaar volgen.
Waarom wordt saturatie gemeten?
Een saturatiemeting geeft snel informatie over de zuurstofvoorziening van het lichaam. Daarom wordt de saturatie bijvoorbeeld in ziekenhuizen, huisartsenpraktijken en bij mensen thuis gemeten.
Een arts kan de saturatie gebruiken als onderdeel van een bredere beoordeling van je gezondheid. Alleen het saturatiepercentage is meestal niet voldoende om vast te stellen wat er aan de hand is.
Een lage waarde kan namelijk verschillende oorzaken hebben. Ook moet rekening worden gehouden met klachten, je medische voorgeschiedenis en andere metingen.
Is zuurstofsaturatie hetzelfde als zuurstofgehalte?
In gewone uitleg worden zuurstofsaturatie en zuurstofgehalte in het bloed vaak gebruikt om ongeveer hetzelfde uit te leggen. Medisch gezien zijn deze begrippen niet helemaal gelijk.
Zuurstofsaturatie gaat specifiek over het percentage hemoglobine waaraan zuurstof is gebonden.
Dat is dus iets anders dan simpelweg meten hoeveel zuurstof er in totaal in een bepaalde hoeveelheid bloed aanwezig is.
Voor iemand die thuis een saturatiemeter gebruikt, is vooral de SpO2-waarde relevant.
Veelgestelde vragen over saturatie
Wat is een goede saturatie?
Een saturatie van ongeveer 95 tot 100% wordt bij de meeste gezonde mensen als goed beschouwd. Bij bepaalde aandoeningen kunnen andere streefwaarden gelden.
Is 100% saturatie goed?
Een gemeten saturatie van 100% valt binnen het normale bereik. Volgens het Longfonds is 100% echter niet per definitie beter dan bijvoorbeeld 96%.
Is een saturatie van 94% goed?
Een waarde van 94% ligt iets onder het bereik van 95 tot 100% dat voor de meeste gezonde mensen als normaal wordt gezien. EĆ©n meting moet wel altijd in combinatie met je klachten en persoonlijke situatie worden bekeken.
Waar staat SpO2 voor?
SpO2 staat voor perifere zuurstofsaturatie. Dit is de zuurstofsaturatie die bijvoorbeeld met een pulsoximeter op je vinger wordt geschat.
Kun je zelf je saturatie meten?
Ja. Met een saturatiemeter kun je thuis je SpO2 meten. Zorg daarbij voor warme handen, blijf stilzitten en voorkom nagellak op de vinger waarmee je meet.
Dit moet je vooral onthouden
Saturatie geeft aan hoeveel procent van het hemoglobine in je bloed zuurstof heeft gebonden. Bij de meeste gezonde mensen ligt de zuurstofsaturatie ongeveer tussen de 95 en 100%.
Je kunt de waarde thuis meten met een saturatiemeter. Daar wordt deze meestal weergegeven als SpO2.
Een losse meting zegt alleen niet alles. Persoonlijke streefwaarden kunnen verschillen en ook een saturatiemeter kan een verkeerde waarde geven. Kijk daarom niet alleen naar het getal, maar ook naar je klachten en medische situatie.