Een gezonde bloeddruk is belangrijk voor een goed werkende bloedsomloop. Je bloeddruk geeft aan hoeveel kracht het bloed uitoefent op de wanden van je bloedvaten. Als de druk in balans is, kan je hart moeiteloos bloed rondpompen en worden je organen goed voorzien van zuurstof.
Een te hoge of te lage bloeddruk kan juist klachten of gezondheidsproblemen veroorzaken. Daarom is het fijn om te weten wat een normale bloeddruk precies inhoudt en hoe je die zelf kunt meten.
Wat betekent systolische en diastolische bloeddruk?
De bloeddruk wordt aangegeven met twee getallen. Het eerste getal is de bovendruk en het tweede getal de onderdruk. Beide waarden hebben een eigen functie en samen vormen ze een belangrijke maat voor je hartgezondheid.
- Bovendruk is de druk wanneer het hart samenknijpt
- Onderdruk is de druk wanneer het hart ontspant
- De eenheid is millimeter kwikdruk
- De waarde wordt geschreven als bovendruk slash onderdruk
Hiermee krijg je een duidelijk beeld van hoe hard je hart werkt en hoe soepel de bloedvaten meebewegen.
Wat is een normale bloeddruk?
Gezonde bloeddrukwaarden voor volwassenen liggen gemiddeld rond 120 als bovendruk en 80 als onderdruk. Deze waarden zijn richtlijnen en kunnen per persoon licht verschillen. Mensen die jonger zijn hebben vaak lagere waarden, terwijl ouder worden soms zorgt voor iets hogere waarden. Zolang de bloeddruk binnen de veilige marges blijft, is dat geen probleem.
Artsen hanteren meestal een grens waarbij 120 slash 80 als optimaal wordt gezien. Waarden tot ongeveer 129 slash 84 worden nog als normaal beschouwd. Pas wanneer de bloeddruk hoger oploopt, bijvoorbeeld richting 140 slash 90, spreken we van een verhoogde bloeddruk.
Waarom verandert bloeddruk gedurende de dag?
Je bloeddruk is geen vaste waarde. Het lichaam reageert voortdurend op activiteiten, emoties en rustmomenten. Daardoor kan je bloeddruk schommelen, zonder dat dit direct iets zegt over je gezondheid.
In de ochtend kan de bloeddruk iets stijgen door het activeren van je lichaam. Tijdens stress of inspanning neemt de druk toe omdat je hart harder moet werken. In rust daalt de bloeddruk juist weer. Deze natuurlijke schommelingen horen erbij en zijn geen reden tot zorgen.
Wanneer is bloeddruk te hoog?
Een bloeddruk is te hoog wanneer de waarden regelmatig boven 140 slash 90 uitkomen. Dat wordt hypertensie genoemd. Het betekent dat het hart te veel kracht moet leveren en dat de bloedvaten onder spanning staan. Hoge bloeddruk geeft meestal weinig tot geen duidelijke klachten, waardoor het soms ongemerkt ontstaat.
Oorzaken van hoge bloeddruk kunnen liggen in leefstijl, erfelijkheid of onderliggende aandoeningen. Het is verstandig om regelmatig te meten, vooral wanneer hoge bloeddruk in de familie voorkomt.
Symptomen van te hoge bloeddruk
Veel mensen merken niets van een te hoge bloeddruk. Toch zijn er enkele mogelijke signalen.
- Hoofdpijn
- Duizeligheid
- Vermoeidheid
- Kortademigheid
- Onrustig gevoel
Deze klachten komen ook voor door andere oorzaken, waardoor regelmatig meten belangrijk blijft.
Wanneer is bloeddruk te laag?
Een te lage bloeddruk wordt hypotensie genoemd. Dit komt minder vaak voor dan hoge bloeddruk, maar kan wel klachten geven. Waarden onder ongeveer 90 slash 60 worden als laag aangemerkt. Meestal is dit niet gevaarlijk, zolang je geen klachten ervaart.
Mensen met een lage bloeddruk kunnen zich licht in het hoofd voelen of duizelig worden bij opstaan. Voldoende vocht, rustig opstaan en een gebalanceerde voeding kunnen helpen bij het stabiliseren van de bloeddruk.
Hoe kun je zelf je bloeddruk meten?
Zelf meten is eenvoudig en geeft inzicht in je gemiddelde waarden. Het is belangrijk om dat op een rustige manier te doen. Zo krijg je een betrouwbare meting en kun je goed volgen of je bloeddruk stabiel blijft.
Handige meettips
- Meet in alle rust na enkele minuten zitten
- Plaats de manchet op de bovenarm ter hoogte van het hart
- Meet twee of drie keer en neem het gemiddelde
- Vermijd koffie, alcohol en intensieve inspanning vooraf
- Noteer de waarden voor jezelf of voor een arts
Door regelmatig te meten krijg je een goed beeld van je bloeddruk over een langere periode.
Hoe houd je een normale bloeddruk?
Een gezonde leefstijl helpt om de bloeddruk binnen de normale grenzen te houden. Kleine aanpassingen kunnen al een positief effect hebben.
- Eet gevarieerd en beperk zout
- Beweeg dagelijks minstens een half uur
- Zorg voor een gezond gewicht
- Vermijd roken
- Beperk alcohol
- Neem voldoende rust en slaap
- Verminder stress
Deze gewoonten ondersteunen het hart en versterken de bloedvaten. Zo blijft de bloeddruk meestal vanzelf stabiel.
Advies
Een normale bloeddruk is belangrijk voor je algehele gezondheid. Door te weten wat gezonde waarden zijn, hoe je deze meet en hoe je je leefstijl kunt verbeteren, houd je grip op je hartgezondheid. Regelmatig controleren, gezond leven en tijdig advies vragen bij afwijkende waarden helpt om problemen te voorkomen.