Koorts is een van de meest voorkomende klachten in zowel de huisartspraktijk als thuis. Toch weten veel mensen niet precies vanaf welke temperatuur je officieel van koorts spreekt. Koorts is geen ziekte op zichzelf maar een reactie van het lichaam op een infectie of ontsteking. Het helpt om virussen en bacteriën te bestrijden. Hier lees je wanneer je koorts hebt, hoe je het herkent en wat je kunt doen om klachten te verminderen.
Wanneer heb je koorts?
Bij volwassenen en kinderen spreken we van koorts wanneer de lichaamstemperatuur hoger is dan 38 graden. De normale temperatuur ligt meestal tussen 36 en 37 en een halve graad. Een temperatuur tussen 37 en een halve graad en 38 graden noemen we verhoging. Koorts betekent dat het lichaam actief bezig is met het afweren van ziekteverwekkers.
De hoogte van de temperatuur zegt niet altijd iets over hoe ziek iemand is. Iemand kan zich erg ziek voelen bij een temperatuur van 38 graden terwijl een ander met 39 graden nog redelijk functioneert. De combinatie van temperatuur en klachten geeft het beste beeld.
Hoe meet je koorts het meest betrouwbaar?
Koorts kan op verschillende manieren worden gemeten. De meest betrouwbare meting is rectaal, vooral bij jonge kinderen. Oksel- en oormetingen zijn makkelijker maar kunnen soms onbetrouwbaarder zijn. Mondmetingen kunnen goed zijn wanneer iemand ontspannen en rustig meet.
Voor een betrouwbare meting is het belangrijk dat de thermometer goed werkt en dat je de instructies volgt. Meet bij voorkeur na enkele minuten rust. Drinken, inspanning en warme kleding kunnen de temperatuur tijdelijk beïnvloeden.
Oorzaken van koorts
Koorts ontstaat wanneer het lichaam reageert op een ontsteking of infectie. Daardoor stijgt de interne thermostaat in de hersenen. Het lichaam maakt zich warmer om indringers tegen te gaan. De meest voorkomende oorzaken zijn infecties door virussen en bacteriën. Denk aan griep, keelontsteking of een maagdarminfectie.
Soms kan koorts ontstaan door andere oorzaken zoals ontstekingen zonder infectie, bijwerkingen van medicijnen of warmtestuwing. In de meeste gevallen is koorts onschuldig en gaat het binnen enkele dagen vanzelf over. Langdurige of onverklaarbare koorts moet altijd worden beoordeeld door een arts.
Koorts bij kinderen
Bij kinderen komt koorts vaak voor en het hoort meestal bij een onschuldige infectie. Toch kan het spannend zijn voor ouders. Bij kinderen spreken we ook van koorts vanaf 38 graden. Baby’s jonger dan drie maanden zijn extra kwetsbaar en moeten bij koorts altijd worden beoordeeld door een arts.
Let bij kinderen vooral op gedrag. Kinderen die nog drinken, reageren en spelen, zijn meestal niet ernstig ziek. Alarmerende signalen zijn sufheid, benauwdheid, slecht drinken, huiduitslag of een aanhoudend slecht gevoel.
Wanneer is koorts gevaarlijk?
In de meeste gevallen is koorts niet gevaarlijk. Het is een natuurlijke reactie van het lichaam. Toch zijn er situaties waarin extra aandacht nodig is. Langdurige koorts of koorts in combinatie met ernstige klachten kan wijzen op een meer serieuze aandoening.
Bel een arts bij de volgende signalen:
- Koorts hoger dan 40 graden
- Koorts die langer dan drie dagen aanhoudt
- Sufheid of verward gedrag
- Benauwdheid of snelle ademhaling
- Niet drinken of tekenen van uitdroging
- Bij baby’s onder drie maanden altijd koorts melden
Wat kun je doen bij koorts?
Koorts behandelen is meestal niet nodig omdat het lichaam bezig is met herstel. Wel kun je klachten verlichten. Drink voldoende water en zorg voor rust. Draag luchtige kleding en vermijd zware inspanning. Soms helpt een lauwwarme douche om je prettiger te voelen.
Medicijnen zoals paracetamol kunnen worden gebruikt om pijn of ongemak te verminderen. Ze verlagen soms ook de temperatuur. Geef kinderen en volwassenen nooit meer dan de aanbevolen dosis. Als klachten blijven bestaan is het verstandig om medisch advies te vragen.
Advies
Koorts begint bij 38 graden en is meestal een teken dat het lichaam werkt aan herstel. Hoewel koorts ongemakkelijk is, hoeft het niet direct reden tot zorgen te zijn. Let vooral op het algemene gevoel, gedrag en bijkomende klachten.
Meet de temperatuur op rustige momenten, drink voldoende en neem rust. Bij aanhoudende of zorgelijke klachten is het verstandig contact op te nemen met een arts. Koorts is vaak een voorbijgaande reactie maar goede monitoring helpt om problemen vroeg te herkennen.