Quetiapine is een antipsychoticum dat wordt gebruikt bij verschillende psychiatrische aandoeningen, zoals schizofrenie, bipolaire stoornis en soms ernstige depressie. Het medicijn beïnvloedt bepaalde neurotransmitters in de hersenen, waaronder dopamine en serotonine.
Hoewel quetiapine effectief kan zijn bij het verminderen van psychische klachten, kunnen er bijwerkingen optreden. Sommige mensen ervaren milde klachten, terwijl anderen meer uitgesproken bijwerkingen krijgen. Hier lees je welke bijwerkingen van quetiapine kunnen voorkomen en waar je op moet letten.
Hoe werkt quetiapine in de hersenen?
Quetiapine werkt door invloed uit te oefenen op verschillende neurotransmitters in de hersenen. Vooral dopamine en serotonine spelen hierbij een belangrijke rol. Deze stoffen zijn betrokken bij stemming, emoties, slaap en waarneming. Door de activiteit van deze neurotransmitters te veranderen kan quetiapine helpen om psychotische symptomen, stemmingswisselingen en ernstige angstklachten te verminderen.
Het effect van quetiapine treedt meestal niet direct op. Bij sommige patiënten duurt het enkele dagen tot weken voordat de eerste verbetering merkbaar is. In deze periode past het lichaam zich aan het medicijn aan. Juist in deze beginfase kunnen bepaalde bijwerkingen ontstaan doordat het zenuwstelsel moet wennen aan de veranderingen in neurotransmitteractiviteit.
Veel voorkomende bijwerkingen van quetiapine
Veel mensen ervaren in het begin van de behandeling enkele lichamelijke bijwerkingen. Deze zijn vaak mild en verdwijnen soms wanneer het lichaam gewend raakt aan het medicijn. Toch kunnen ze in het dagelijks leven merkbaar zijn, vooral wanneer iemand net met de behandeling is gestart.
Veel voorkomende bijwerkingen zijn onder andere:
- Slaperigheid of sufheid
- Duizeligheid, vooral bij opstaan
- Droge mond
- Vermoeidheid
- Hoofdpijn
- Obstipatie (verstopping)
Slaperigheid is een van de meest gemelde bijwerkingen van quetiapine. Dit komt doordat het medicijn een kalmerend effect heeft op het centrale zenuwstelsel. Daarom wordt het vaak ’s avonds ingenomen. Voor sommige patiënten kan deze bijwerking juist gunstig zijn wanneer zij last hebben van slaapproblemen.
Gewichtstoename en veranderingen in stofwisseling
Een belangrijke bijwerking van quetiapine is gewichtstoename. Het medicijn kan invloed hebben op eetlust en stofwisseling, waardoor sommige mensen meer gaan eten of sneller aankomen in gewicht. Dit effect kan al binnen enkele weken optreden, maar kan ook pas later zichtbaar worden.
Naast gewichtstoename kan quetiapine ook veranderingen veroorzaken in bloedsuiker en cholesterolwaarden. Daarom controleren artsen bij langdurig gebruik regelmatig het gewicht en soms ook bloedwaarden. Gezonde voeding en voldoende beweging kunnen helpen om deze metabole bijwerkingen te beperken.
Vooral bij langdurige behandeling is het belangrijk om aandacht te besteden aan leefstijl. Door actief te blijven en een gebalanceerd voedingspatroon te volgen, kan het risico op gewichtstoename en stofwisselingsproblemen worden verminderd.
Effect op concentratie en alertheid
Omdat quetiapine een kalmerend effect heeft, kan het invloed hebben op concentratie en alertheid. Sommige patiënten merken dat zij zich minder scherp voelen of moeite hebben om zich langere tijd te concentreren. Vooral in de eerste weken van behandeling kan dit duidelijk merkbaar zijn.
Dit kan bijvoorbeeld invloed hebben op activiteiten zoals autorijden, werken met machines of taken waarbij veel aandacht nodig is. In veel gevallen nemen deze klachten af wanneer het lichaam aan het medicijn gewend raakt. Wanneer de slaperigheid of concentratieproblemen blijven bestaan, kan een arts beoordelen of de dosering moet worden aangepast.
Bijwerkingen bij langdurig gebruik
Wanneer quetiapine langere tijd wordt gebruikt, kunnen andere bijwerkingen optreden. Niet iedereen ervaart deze klachten, maar ze komen wel voor bij een deel van de patiënten. Vooral veranderingen in stofwisseling en gewicht zijn bij langdurig gebruik belangrijk om te monitoren.
Mogelijke bijwerkingen bij langdurig gebruik zijn:
- Gewichtstoename
- Verhoogde bloedsuiker
- Verhoogd cholesterol
- Vermoeidheid
- Verminderde energie
Om deze risico’s te beperken, controleren artsen vaak regelmatig de algemene gezondheid van patiënten die quetiapine gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit bloedonderzoek of controle van het lichaamsgewicht.
Wanneer moet je een arts raadplegen?
De meeste bijwerkingen van quetiapine zijn mild en verdwijnen na verloop van tijd. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om contact op te nemen met een arts. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer bijwerkingen ernstig zijn of wanneer nieuwe klachten ontstaan die niet eerder aanwezig waren.
Neem bijvoorbeeld contact op met een arts wanneer je last hebt van extreme slaperigheid, ernstige duizeligheid, snelle gewichtstoename of sterke veranderingen in stemming. Een arts kan beoordelen of de dosering moet worden aangepast of dat een ander medicijn beter geschikt is.
Wat moet je onthouden?
Quetiapine is een effectief medicijn bij verschillende psychiatrische aandoeningen, maar kan ook bijwerkingen veroorzaken. Veel voorkomende klachten zijn slaperigheid, duizeligheid en droge mond. Daarnaast kunnen gewichtstoename en veranderingen in stofwisseling optreden bij langdurig gebruik. Door regelmatige controle en goed overleg met een arts kan de behandeling veilig worden voortgezet en kunnen mogelijke risico’s tijdig worden herkend.